“Không nói ra nhưng vẫn hiểu” – ở Nhật Bản có rất nhiều tình huống như vậy. Việc cảm nhận cảm xúc của đối phương qua biểu cảm hay bầu không khí, chủ động hành động trước, hay “đọc không khí” đã từ lâu được coi là điều tự nhiên. Tuy nhiên, khi bắt đầu sinh sống tại Hà Nội, người ta sẽ nhiều lần gặp phải những tình huống mà cảm giác này không còn phù hợp. Nếu không nói ra bằng lời thì sẽ không thể truyền đạt được. Có lẽ cũng có nhiều người cảm thấy bối rối trước sự khác biệt văn hóa này. Bản thân tôi, trong quá trình làm việc với tư cách là một điều dưỡng, cũng cảm nhận rõ sự khác biệt đó mỗi ngày.
Trong sinh hoạt hằng ngày tại Hà Nội, cụm từ tiếng Việt mà tôi dần quen sử dụng nhất là “cảm ơn”. Tôi nói điều đó với cả bệnh nhân lẫn đồng nghiệp gần như mỗi ngày. Tuy nhiên, có những lúc dù tôi nghĩ rằng mình đã bày tỏ một cách chân thành, thông điệp vẫn không được truyền đạt trọn vẹn. Qua những trải nghiệm đó, tôi nhận ra rằng lời nói là điều không thể thiếu, và cách diễn đạt sẽ ảnh hưởng rất lớn đến cách người khác tiếp nhận.
Xét trên phương diện toàn cầu, văn hóa “tự hiểu ý nhau” và chủ động quan tâm của người Nhật có thể xem là khá đặc trưng. Mỗi lần tiếp xúc với môi trường coi trọng việc diễn đạt rõ ràng, tôi lại có cơ hội nhìn nhận lại chính giá trị của mình. Điều này cũng hoàn toàn đúng trong lĩnh vực y tế. Đồng thời, tôi tin rằng kết quả có thể thay đổi tích cực nếu chúng ta điều chỉnh cách truyền đạt.
Tại phòng khám của chúng tôi, các buổi đào tạo tiếng Nhật dành cho điều dưỡng người Việt vẫn được duy trì thường xuyên. Ban đầu, việc giao tiếp không hề dễ dàng, nhưng theo thời gian, họ đã có thể hướng dẫn bệnh nhân và giải thích các nội dung kiểm tra bằng tiếng Nhật một cách tự tin hơn.
Chúng tôi từng nhận được lời chia sẻ từ bệnh nhân rằng: “Cách giải thích rất cẩn thận nên tôi cảm thấy yên tâm.” Điều này càng khẳng định rằng, sự tận tâm trong giao tiếp luôn có thể được truyền tải.
Việc thấu hiểu tâm lý bệnh nhân và quan tâm kịp thời là yếu tố quan trọng, góp phần mang lại sự an tâm, vượt qua rào cản ngôn ngữ. Đối với chúng tôi, đó chính là việc “truyền tải tinh thần omotenashi” trong môi trường y tế.
Khi sống ở nước ngoài, việc có một nơi có thể trao đổi bằng tiếng Nhật mang lại cảm giác an tâm lớn hơn nhiều so với tưởng tượng, đặc biệt là khi liên quan đến sức khỏe của người thân.
Tại phòng khám của chúng tôi, ngoài đội ngũ y tế người Nhật, còn có các nhân viên người Việt sở hữu kinh nghiệm và chứng chỉ điều dưỡng, chăm sóc tại Nhật Bản. Không chỉ dừng lại ở ngôn ngữ, chúng tôi xây dựng môi trường y tế dựa trên sự thấu hiểu sâu sắc về tư duy chăm sóc của Nhật Bản để phục vụ quý vị.
Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, chúng tôi mong muốn trở thành một nơi mang lại cảm giác an tâm và thư giãn. Với tinh thần đó, mỗi ngày chúng tôi vẫn tiếp tục chào đón mọi người, bằng cách “chuyển tải sự tận tâm” trong từng dịch vụ chăm sóc.
Điều dưỡng Moritani Miki
