Mùa thu năm 2025, việc bão liên tiếp đổ bộ khiến tôi thực sự bất ngờ. Khu vực xung quanh nhà tôi có lẽ hệ thống thoát nước kém nên đường bị ngập tới 3 lần. Đặc biệt trong cơn bão ngày 30/9, mực nước dâng cao đến đầu gối, khiến không chỉ xe máy mà cả ô tô và xe buýt cũng phải ngừng hoạt động. Kết quả là tôi buộc phải lội bì bõm trong nước bùn, mang dép lê hoặc Crocs để về nhà. Khi đó, do không nhìn thấy rõ mặt đường, tôi đã rất lo lắng vì có thể bất ngờ sụt xuống chỗ sâu hoặc bị thương bất cứ lúc nào.
Những vết thương trong môi trường ô nhiễm như vậy cần được đặc biệt chú ý. Hơn nữa, do phải đi bộ quãng đường dài, da chân bị ngâm nước lâu dẫn đến mềm ra và dễ bị phồng rộp. Thực tế, trong số nhân viên của phòng khám chúng tôi đã có người bị phồng rộp sâu tới tận lớp trung bì.
Dù là vết trầy xước hay phồng rộp, mức độ dễ nhiễm trùng và thời gian hồi phục sẽ khác nhau tùy theo vết thương chỉ dừng ở lớp biểu bì hay đã ăn sâu tới trung bì. Vì vậy, lần này tôi xin chia sẻ một số dấu hiệu giúp ước đoán độ sâu của vết thương.
Khi xuất hiện vết thương, trước hết hãy quan sát kỹ. Nếu thấy lớp da nền màu hồng lộ ra và có hiện tượng rỉ máu, thì ít nhất vết thương đã chạm tới trung bì. Ngược lại, nếu không đến mức đó, có thể vết thương chỉ dừng lại ở lớp biểu bì nông nhất, và nguy cơ nhiễm trùng thấp. Trong trường hợp này, chỉ cần rửa sạch bằng xà phòng, vết thương sẽ lành sau vài ngày và không để lại sẹo.
Nếu vết thương đã chạm tới trung bì, bước tiếp theo là đánh giá độ sâu. Lượng máu rỉ ra càng nhiều thì vết thương càng ăn sâu vào trung bì. Trung bì có độ dày khoảng 1–3 mm, nên không thể đánh giá độ sâu bằng mắt thường, nhưng mức độ chảy máu là một tiêu chí tham khảo.
Vết thương càng sâu thì hàng rào bảo vệ da càng suy yếu, đồng nghĩa với nguy cơ nhiễm trùng tăng cao. Dù đau, nhưng hãy rửa sạch cát, bụi bẩn bằng xà phòng. Sang ngày hôm sau, sẽ xuất hiện dịch tiết từ vết thương. Nếu lượng dịch tiết nhiều, điều đó cho thấy vết thương sâu hoặc chưa được làm sạch hoàn toàn.
Thời gian lành thường mất khoảng 10 ngày. Người ta cho rằng giữ vết thương ẩm thay vì để khô sẽ giúp lành nhanh và đẹp hơn, vì vậy nên bôi thuốc mỡ có chứa kháng sinh và che phủ bằng băng cá nhân. Trong một thời gian, có thể xuất hiện tình trạng tăng sắc tố tại vùng bị thương.
Những vết thương sâu vượt quá trung bì cho thấy hàng rào bảo vệ da đã bị phá vỡ hoàn toàn, vì vậy cần đặc biệt lưu ý nguy cơ nhiễm vi khuẩn, bao gồm cả uốn ván. Nếu có cát hoặc dị vật, hãy làm sạch kỹ lưỡng.
Những vết thương này thường cần trên 3 tuần để hồi phục, và hầu như chắc chắn sẽ để lại sẹo. Có thể thấy rằng cách vết thương lành lại thay đổi rất nhiều tùy theo độ sâu.
Ngoài ra, vết bỏng cũng tương tự, nhưng do không có chảy máu, việc đánh giá độ sâu trở nên khó khăn. Trong nhiều trường hợp, độ sâu chỉ được nhận biết qua tốc độ lành vết thương. Nếu xuất hiện bóng nước, có thể coi là vết bỏng đã tới trung bì.
Đối với những vết thương xảy ra trong môi trường không sạch, vết thương sâu, hoặc trường hợp khó đánh giá độ sâu và gây lo lắng, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn. Tùy tình trạng, có thể cần xử lý vết thương, dùng kháng sinh, hoặc trong một số trường hợp sẽ được khuyến nghị tiêm phòng uốn ván.
Câu chuyện có phần đau đớn, nhưng điều quan trọng nhất vẫn là phòng ngừa. Không bị thương vẫn là tốt nhất.
Điểm chính
-
Vết thương càng sâu thì nguy cơ nhiễm trùng càng cao
-
Vết thương càng sâu thì thời gian hồi phục càng lâu
-
Vết thương càng sâu thì khả năng để lại sẹo càng lớn
Bác sĩ Ngoại khoa – Inoue Ken
